Wcześniactwo. Podział i rozwój. Syndrom wcześniaka

13 Wyświetleń

Wcześniak to noworodek, który przyszedł na świat pomiędzy 22 a 37. tygodniem ciąży. Jeśli dziecko zostało urodzone przed 22. Tygodniem ciąży, jest ono traktowane jako poronione, ponieważ jest niezdolne do samodzielnego życia. Czym jest skrajne wcześniactwo? Co oznacza sformułowanie „późny wcześniak”? Jak przebiega rozwój wcześniaka miesiąc po miesiącu? Odpowiadamy na te pytania w niniejszym artykule.

Wcześniactwo – podział

Czym jest skrajne wcześniactwo? Podział umowny ze względu na tydzień urodzenia dziecka wygląda następująco:

  • ekstremalnie skrajne wcześniactwo – ekstremalnie skrajny wcześniak to dziecko od 23. do 27. tygodnia ciąży włącznie, ze skrajnie małą masą urodzeniową i skrajną niedojrzałością całego organizmu;
  • skrajne wcześniactwo – skrajny wcześniak to dziecko urodzone od 28. do 31. tygodnia ciąży włącznie;
  • średnie wcześniactwo – w tej grupie znajdują się dzieci urodzone od 32. do 36. tygodnia ciąży włącznie.

Jak jeszcze dzieli się wcześniactwo? Podział ze względu na masę urodzeniową prezentuje się następująco:

  • ekstremalnie mała urodzeniowa masa ciała (ELBW) < 1000 g
  • bardzo mała urodzeniowa masa ciała (VLBW) < 1500 g
  • mała urodzeniowa masa ciała (LBW) < 2500 g.

Lekarze stosują także podział wcześniaków pod względem przyczyny porodu przedwczesnego. Zgodnie z nim wcześniaki są dzielone na dwie grupy:

  • urodzone przedwcześnie w związku z czynnikami infekcyjnymi, np. zakażeniem paciorkowcem;
  • urodzone przedwcześnie w związku z innymi przyczynami, np. wskutek choroby przewlekłej u matki lub w wyniku działania czynników środowiskowych.

W Polsce każdego roku przychodzi na świat prawie 400 000 dzieci. Około 6-7% z nich to wcześniaki. Jak lekarz stwierdza, że dziecko urodzi się przedwcześnie? Ocena wieku płodowego oraz dojrzałości dziecka jest możliwa dzięki badaniom prenatalnym. Wczesne rozpoznanie wcześniactwa oraz zidentyfikowanie przyczyny porodu przedwczesnego ma kluczowe znaczenie dla dalszych losów dziecka.

Rozwój wcześniaka

Jak przebiega rozwój wcześniaka? Niestety dziecko, które urodziło się przedwcześnie, nie jest gotowe do samodzielnego życia poza łonem matki. Tuż po urodzeniu konieczna jest zatem obserwacja na oddziale intensywnej opieki noworodkowej. W szczególności częste są problemy z samodzielnym oddychaniem – maluch może wymagać wsparcia w postaci aparatu na nos. Niekiedy konieczna jest bardziej zaawansowana aparatura medyczna, np. podtrzymująca prawidłową pracę serca.

Inne najczęstsze zespoły kliniczne występujące u wcześniaków to:

  • dysplazja oskrzelowo-płucna;
  • krwawienia dokomorowe i okołokomorowe;
  • martwicze zapalenie jelit;
  • niedokrwistość;
  • przetrwały przewód tętniczy;
  • przykomorowa leukomalacja;
  • retinopatia wcześniaków;
  • zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej;
  • zaburzenia słuchu.

Rozwój wcześniaka miesiąc po miesiącu przebiega nieco inaczej niż u dziecka urodzonego w terminie. W ciągu pierwszych lat życie maluch jest narażony na występowanie zaburzeń w rozwoju psychomotorycznym, poważnym niebezpieczeństwem są także możliwe uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego. Z tego powodu decyzja o wypisaniu noworodka przedwcześnie urodzonego ze szpitala musi zostać podjęta z dużą ostrożnością.
Do ukończenia 2. roku życia należy uważnie obserwować rozwój psychoruchowy wcześniaka i poddawać go ocenie, posługując się siatkami centylowymi oraz wiekiem skorygowanym malucha. Wiek skorygowany można obliczyć poprzez odjęcie od aktualnego wieku kalendarzowego wartości „40-wiek ciążowy urodzenia się dziecka”.


Sposób karmienia wcześniaka zależy od tygodnia ciąży, w którym dziecko przyszło na świat. Najmniejsze wcześniaki są karmione dożylnie, za pomocą kroplówki, następnie jest u nich wprowadzane żywienie przez sondę. Gdy dziecko nabiera masy, wdrażane są próby nauczenia go ssania, podejmowane są także próby karmienia doustnie, strzykawką.
Dopiero gdy maluch opanuje naukę ssania i będzie w stanie koordynować ssanie z połykaniem i oddychaniem, przystawia się go do piersi lub karmi z butelki. Mleko modyfikowane początkowe można wprowadzić po konsultacji z pediatrą oraz dopiero, wtedy, gdy maluch będzie ważył przynajmniej 3,5 kg. Ile ml mleka powinien jeść wcześniak? Decyduje o tym lekarz neonatolog.

Syndrom wcześniaka

Świadomość na temat syndromu wcześniaka wciąż rośnie, dzięki czemu coraz więcej rodziców otacza swoje przedwcześnie urodzone dzieci bardzo dobrą opieką. Czego potrzebuje wcześniak? Pierwsze 6 lat życia to trudny czas, ponieważ maluch może potrzebować z jednej strony mniejszej liczby bodźców, a z drugiej – dodatkowej stymulacji rozwoju. Rodzina musi się przygotować także na liczne zabiegi rehabilitacyjne. Jeśli jednak maluch otrzyma odpowiednią dawkę czułości oraz miłości, a także poświeci mu się odpowiednią do potrzeb ilość czasu, uda się przezwyciężyć wiele niedogodności i zwiększyć jego szanse na prawidłowy rozwój.

Pytania i komentarze

Bądź pierwszym, który napisze recenzję!

Zadaj pytanie lub napisz komentarz

Aby wysłać zaakceptuj powyższą zgodę.

Uzupełnij wszystkie obowiązkowe pola.

Zadaj pytanie autorowi artykułu lub skomentuj go