Bella

Skoki rozwojowe u dziecka i niemowlaka. Kiedy się pojawiają i jakie mają objawy? Ile trwają i jak sobie z nimi radzić?

Przeczytano 10 915 0 Liked
1 Komentarz
(5)
 

Skoki rozwojowe u dziecka – tak naukowcy określają nagłą zmianę w rozwoju dziecka, składającą się z dwóch okresów – regresji oraz pojawienia się nowych umiejętności. Przyczyną są gwałtowne zmiany w układzie nerwowym. Po czym poznać skoki rozwojowe u niemowlaka? Jak sobie z tym radzić? Podpowiadamy.

Jak rozpoznać skok rozwojowy? Objawy skoku rozwojowego

Skoki rozwojowe to teoria zaproponowana przez holenderskie małżeństwo – biologa Fransa Plooij oraz psycholożkę i antropolożkę – Hettę van de Rijt. Zauważyli oni, że w rozwoju szympansów pojawiają się okresy regresji (spadku samodzielności), po których następuje opanowanie nowych umiejętności. Naukowcy zasugerowali, że podobnie może przebiegać rozwój u ludzkich niemowląt. I rzeczywiście, wyniki dalszych badań na ten temat pokazały, że u człowieka także występuje skok rozwojowy dziecka.

Skoki rozwojowe niemowląt badali między innymi Marta Sadurni oraz Carlos Rostan. Naukowcy użyli procedur zaproponowanych przez Fransa Plooij i otrzymali wyniki, które potwierdziły występowanie okresów regresji w pierwszym roku życia dzieci.

Skoki rozwojowe u niemowląt były badane także przez Marca Pereza Burriela. Naukowiec wytypował 8 okresów przejściowych w pierwszym roku życia dzieci, zaobserwował także związek pomiędzy okresami regresji i okresami przejściowymi, tym samym potwierdzając teorię skoków rozwojowych. W stworzeniu pracy z 2010 roku poświęconej skokom rozwojowym u dzieci brali udział także Marta Sadurni oraz Frans Plooij.

Jak rozpoznać skok rozwojowy? Objawy skoku rozwojowego niemowlaka, na które warto zwrócić uwagę to:

  • brak apetytu;
  • drażliwość;
  • frustracja;
  • mniejsza aktywność;
  • płaczliwość;
  • problemy ze snem;
  • większa potrzeba kontaktu fizycznego z rodzicem.

WAŻNE: skoki rozwojowe u dziecka wiążą się ze zmianą zachowania, polegają na tym, że po momentach gorszego samopoczucia maluch zdobywa zupełnie nowe, nieobserwowane wcześniej przez rodziców umiejętności. Zjawiska skoków rozwojowych u niemowlaka nie należy mylić z płaczem wskutek bólu lub choroby. W przypadku skoków rozwojowych dziecka nie dochodzi także do regresji w zakresie psychomotorycznym ani fizycznym. Jeśli rodzice zaobserwowali objawy takie jak zahamowanie wzrostu czy też płaczliwość mimo tulenia i uspokajania, warto skonsultować się z lekarzem pediatrą. Specjalista zbada malucha i oceni, czy to choroba, czy rzeczywiście skoki rozwojowe, kiedy nie jest jeszcze za późno, by uratować rozwój dziecka.

Kiedy pojawiają się skoki rozwojowe?

Kiedy w rozwoju dziecka można zaobserwować skoki rozwojowe? Frans Plooij wyróżnił 10 takich okresów w życiu malucha.

Skoki rozwojowe w pierwszym roku wg Plooij:

  • pierwszy skok rozwojowy (5. tydzień życia) – niemowlę zaczyna interesować się przedmiotami i dźwiękami, wyraźniej reaguje także na dotyk i zapach, częściej się uśmiecha i może płakać prawdziwymi łzami;
  • drugi skok rozwojowy (8. tydzień życia) – niemowlę podnosi głowę, zmienia pozycję ciała, macha rączkami, kopie nóżkami, dotyka przedmiotów i próbuje je złapać, patrzy także na wyraz twarzy innych ludzi oraz wydaje krótkie dźwięki;
  • 3 skok rozwojowy (3. miesiąc życia) – maluch reaguje na ton głosu i podąża wzrokiem za źródłem dźwięku, odpowiada uśmiechem na uśmiech, a także podejmuje pierwsze próby siadania;
  • 4 skok rozwojowy (5. miesiąc życia) – w życiu dziecka następuje prawdziwy przełom – jest bardziej komunikatywne, reaguje na własne imię, śmieje się i lubi obserwować świat;
  • 5 skok rozwojowy (pół roku) – w tym wieku maluch zaczyna rozumieć relacje pomiędzy rzeczami, np. odległości;
  • 6 skok rozwojowy (8. miesiąc życia) / 6 skok rozwojowy (9. miesiąc życia) – dziecko zaczyna kategoryzować i grupować przedmioty;
  • 7 skok rozwojowy (10. miesiąc życia) – maluch zaczyna samodzielnie konstruować obiekty, np. układać piramidy z zabawek.

Skoki rozwojowe po roku wg Plooij:

  • 8 skok rozwojowy (około 55. tygodnia życia) – inaczej etap programów – dziecko zaczyna rozumieć schematy przyczynowo-skutkowe, stawiać sobie cele i planować, jak je osiągnąć;
  • 9 skok rozwojowy (około 64. tygodnia życia) – maluch eksperymentuje i stara się poznać konsekwencje swoich zachowań, uczy się także reakcji rodziców na swoje poczynania;
  • 10 skok (około 75. tygodnia życia) – dziecko potrafi dostosowywać swoje zachowanie do konkretnych sytuacji i wcześniej poznanych zasad. W tym okresie kształtuje się jego system wartości.

Ile trwa skok rozwojowy i jak sobie z nim radzić?

Niestety nie ma jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, jak długo trwa skok rozwojowy. U każdego dziecka przebiega to nieco inaczej, na czas trwania poszczególnych faz wpływa także wiek malucha. U młodszych dzieci zmiany skokowe trwają kilka dni, u starszych nawet kilka miesięcy. Przeważnie najgorszy jest 5 skok rozwojowy, który ma miejsce około 6-8 miesiąca życia. Poprzedzająca nabycie nowych umiejętności regresja może trwać nawet 4 tygodnie, co dla rodziców wiąże się z wieloma nieprzespanymi nocami.

Jak sobie radzić ze skokami rozwojowymi u dziecka? Rodzice powinni być cierpliwi, spokojni oraz dać dziecku czas. Powinni także zapewnić maluchowi dużo bliskości, tak, aby pomóc mu przebrnąć przez ten trudny moment w życiu. Kluczowa jest świadomość tego, że ich pociecha za niedługo zdobędzie umiejętności niezbędne dla późniejszego prawidłowego rozwoju.

 
Specjalistka ds. treści internetowych o tematyce medycznej, w tym w szczególności dotyczących ontogenezy (rozwoju osobniczego człowieka). Ukończyła Uniwersytet Jagielloński na kierunku Międzywydziałowe Indywidualne Studia Matematyczno-Przyrodnicze, ze specjalizacją Biologia — Antropologia (Biologia Człowieka). W wolnym czasie dużo spaceruje górskimi szlakami, w Polsce i za granicą, uwielbia także dobrą literaturę oraz gry planszowe i video.

Komentarze

  • Napisał: Monika On 2024-03-17
    Rating:
    5.0

    Czy jeśli dziecko jest juz spokojniejsze to najgorsze juz za nami ? Tzn przeszlo skok rozwojowy?

    Replied by: Joanna On 2024-03-21 Pani Moniko, trudno jednoznacznie odpowiedzieć na Pani pytanie, ponieważ każdy maluch rozwija się nieco inaczej. Ogólnie rzecz biorąc, skoki rozwojowe mogą być obserwowane przez pierwsze dwa lata życia dziecka. Należy jednak zrozumieć, że rozwój dziecka jest procesem ciągłym, a nie zakończonym po upływie określonego czasu. Dziecko nadal będzie się rozwijać i zdobywać nowe umiejętności poza okresami tzw. skoków rozwojowych. Ważne jest, aby stale monitorować postępy dziecka i wspierać je w rozwoju, niezależnie od fazy rozwojowej, w której się znajduje.

Zadaj pytanie lub napisz komentarz

Zadaj pytanie autorowi artykułu lub skomentuj go

Powiązane wpisy

Rozwój dziecka - 1. miesiąc życia
Rozwój dziecka - 1. miesiąc życia
30 552 3

Pierwszy miesiąc życia dziecka może być dla rodziców naprawdę trudnym, choć pięknym doświadczeniem. Zmęczenie łączy się tu z radością i przekonaniem, że...

czytaj więcej
Rozwój dziecka - 2. miesiąc życia
Rozwój dziecka - 2. miesiąc życia
35 821 7

W drugim miesiącu życia dziecka maluch jest coraz bardziej ruchliwy, energiczny, co z pewnością ucieszy rodziców, którym dużo łatwiej jest nawiązać z nim...

czytaj więcej
Rozwój dziecka - 3. miesiąc życia
Rozwój dziecka - 3. miesiąc życia
40 667 4

Trzeci miesiąc życia dziecka jest czasem, w którym jego ciało staje się coraz bardziej sprawne. Dotyczy to zarówno rączek i nóżek jak i zmysłów, które są już...

czytaj więcej
Rozwój dziecka - 4. miesiąc życia
Rozwój dziecka - 4. miesiąc życia
29 997 1

Dziecko w czwartym miesiącu swojego życia jest już zwykle spokojniejsze. Coraz lepiej rozumie to, co dzieje się naokoło niego. Dodatkowo dla rodziców...

czytaj więcej